تاریخچهی این ترکیبات مربوط به تمدن قدیم میباشد، بهطوریکه مصریان قدیم بسیاری از اسانسها بالاخص اسانس تربانتین را به خوبی میشناختند. حتی، لغت ترپن ازTerpentin گرفته شدهاست. انواع ترپنها و مواد منتسب به آنها7 را میتوان از برگ، گل، ریشه و میوهی انواع مختلف گیاهان بهکمک روشهای تقطیر و عصاره گیری بهدست آورد. ترپنوئیدها و آلکالوئیدها جزو متابولیتهای ثانویه در نظر گرفته میشوند. با وجود این نباید فراموش کرد که برخی ترپنوئیدها در پدیدهی فتوسنتز شرکت میکنند و چند هورمون گیاهی ساختار ترپنی دارند. همچنین بهجاست خاطرنشان کنیم که سنتز ترپنوئیدها مختص گیاهان نیست. بهعنوان مثال، اسکوالن ترپنی است که در کوسه ماهی فراوان است. اما مشتقات ترپنی موجود در حیوانات محدود است. مجموعهی ترپنها و ترپنوئیدها را میتوان بهعنوان مشتقات ایزوپرن در نظر گرفت و از آنجاست که گاهی آنها را به نام ایزوپرونوئیدها نامیدهاند [32].
2-3-1-2. تقسیمبندی ترپنها و ترپنوئیدها
بهطورکلی، ترپنها دستهای از مواد طبیعی هستند که از واحدهای ساختمانی به نام ایزوپرن تشکیل شدهاند. ایزوپرن، هیدروکربونی شاخه دار با 5 اتم کربن و دو باند دوگانه است. این ترکیبات از طریق واکنش استات با موالونیک اسید بهوجود میآیند.
در طی تولید ملکول ترپن، واحدهای ملکول ایزوپرن بهصورت سر- دم8 به یکدیگر متصل شده و بسته به تعداد واحدهای ایزوپرن که در تشکیل ملکول ترپن وارد میشوند، میتوان آنها را طبقهبندی نمود [33].
همانطور که ذکر شد ترپنوئیدها را بر اساس تعداد واحدهای ایزوپرن سازندهی آنها به چند دسته تقسیم میکنند که اساس این تقسیمبندی در جدول (2-1) آمده است. اغلب ترپنهایی که در اسانسها یافت میشوند از مونوترپنها تشکیل شدهاند. این مواد، ممکن است بهصورت هیدروکربن و یا مشتقات اکسیژنه آنها مانند الکلها، فنلها، کتونها، استرها و آلدئیدها، خطی، 1 حلقهای و یا 2 حلقهای موجود باشند. معمولاً، ترپنهای بدون اکسیژن در موارد متعدد اغلب درصد زیادی از اسانس را تشکیل میدهند.
جدول(2-1). تقسیمبندی کلی ترپنها
فرمول مولکولیتعداد واحد ایزوپرنتعداد کربنگروهC5H1015HemiterpenoiesC10H16210MonoterpenenoidesC15H25315SesquiterpenoidsC20H32420DiterpenoidsC25H24525SesterpenoidsC30H48630TriterpenoidsC40H64840TetraterpenoidsC45H8n40>Polyterpenoids استروئیدها در گروه ترپنها و کاروتنوئیدها در گروه تتراترپنها قرار میگیرند. هریک از این گروههای ترپنی بر حسب تعداد حلقههای موجود در ساختمان خود، به زیر گروههایی تقسیم میشوند:
1) همی ترپنوئیدها
این گروه از ترکیبات مانند ایزو والریک اسید و والرآلدئید، تنها از یک واحد ایزوپرن تشکیل شده اند.
2) مونوترپنها
مونوترپنها از 2 واحد ایزوپرن مشتق شدهاند. بنابراین دارای 10 اتم کربن و فرمول عمومیمیباشند. این گروه از ترکیبات دارای نقطهی جوش 140 الی 180 درجهی سانتیگراد و کمتر بهصورت کریستال یافت میشوند. ترکیبات این گروه معطر بوده و به همین علت در صنایع غذایی و عطرسازی مصرف بالایی دارند. مونوترپنوئیدها، میتوانند دارای ساختمانهای زیر باشند:
الف) مونوترپنوئیدهای خطی یا غیر حلقوی
ترکیبات این دسته هر چند تشکیل حلقه نمیدهند لیکن تمایل به حلقویشدن در فرمول آنها وجود دارد و بههمین جهت فرمول آنها به صورت حلقههای غیر کامل نمایش داده میشود.
بهطورکلی، این گروه میتوانند به سه دستهی هیدروکربوری، آلدئیدی و الکلی یافت شوند. این گروه، درصد زیادی از مونوترپنوئیدها را در بر میگیرد.
لاواندولول9 نمونهای از مونوترپنوئید خطی است.
هیدروکربونها: مانند اوسیمن10 و میرسن11
الکلی: مانند ژرانیول12، نرول13، سیترونلول14 و لینالول15
آلدئیدی: مانند سیترال 16 و سیترونلال17
ب) مونوترپنوئیدهای یک حلقهای:
اسکلت اصلی آنها، پارا منتان میباشد. این گروه، معمولاً جزو یکی از گروههای هیدروکربوری، الکلی، آلدئیدی، کتونی و اکسیدی میباشند.
الکلی: مانند منتول18، آلفا- ترپینئول19
اکسیدی: مانند سینئول20 یا اوکالیپتول21 ، آسکاریدول22

ج) مونوترپنوئیدهای دو حلقهای
این ترپنها در تعدادی از اسانسهای گیاهی مخصوصاً اسانس گیاهان تیرهی کاجیان23 وجود دارند. کربورهای دو حلقهای دارای یک زنجیرهی مضاعف و یک زنجیرهی ارتباطی و در حلقهی دوم این کربورها 2،3 یا 4 اتم کربن مشترک با حلقهی اول وجود دارد. دو حلقهی تشکیلدهندهی این گروه در دو صفحهی عمود بر هم قرار دارند. این دسته، به پنج گروه تقسیم می شوند:
a ) توجانها b ) کارانها c) پینانها d) کامفانها e) فنچانها
تفاوت این پنج گروه در تعداد کربنهای دو حلقهای و طرز قرارگرفتن حلقهها نسبت به هم میباشند.
آلفا- پینن24، بتا- پینن25، کامفن26، کامفر27 ، سابینن28، سابینول29 ، فنچنها30 و تویون31، نمونههایی از این گروه هستند.
د) مونوترپنوئیدهای با ساختمان غیر از پارامنتان
به این گروه، Iridoids نیز میگویند. معروفترین عضو این گروه، پنتالاکتون میباشد.

3) سزکوئیترپنها
دستهای از ترپنوئیدها هستند که از 3 واحد ایزوپرن مشتق شدهاند. بنابراین، دارای 15 اتم کربن و فرمول عمومی C15H24 میباشند. در گیاهان و قارچهای حیاتی، این ترکیبات انتشار وسیعی دارند. اسانسها، مهمترین منبع این ترکیباتاند. نقطهی جوش این گروه بالاتر از 200 درجهی سانتیگراد میباشد. تقسیمبندی سزکوئیترپنها در متون علمی، بر اساس تعداد حلقههای آنها میباشد. براین اساس، سزکوئیترپنها به 4 گروه تقسیم میشوند:
a ) سزکوئیترپنهای خطی یا غیرحلقوی: مانند فارنزول32 و نرولیدول
b) سزکوئیترپنهای1 حلقهای: مانند زینگیبرن، بیسابولن و اسید آبسیسیک
C) سزکوئیترپنهای2 حلقهای: مانند آلفا کادینن، آلفا کادینول، بتا ایدسمول و بتا سلینن
d) سزکوئیترپنهای 3 حلقهای: مانند سدرول و سدرن

4) سزکوئیترپنهای لاکتونها
از این دسته، تاکنون بیش از چند صد ترکیب شناخته شدهاست که بهخصوص در تیرهی گل مینا یافت میشود. دارای تیپ ساختمانی متفاوتی بوده و ساختمانی غیر عادی دارند. تعدادی از آنها دارای مزهی تلخ میباشند که احتمالاً عامل مؤثر دارویی است. اکثر سزکوئیتترپن لاکتونها حاوی گروه α-methylen-y-lacton میباشند. این دسته از ترکیبات دارای اثر ضدسرطانی، ضدمیکروبی، حشرهکشی، مقوی معده، اشتهاآور، ضدکرم و حساسیتزا (آلرژن) میباشند [34].
5) دی ترپنوئیدها
این ترکیبات، با نقطهی جوش بالا (در حدود 400 درجهی سانتیگراد) از 4 واحد ایزوپرن تشکیل شدهاند. بنابراین، دارای 20 اتم کربن و فرمول عمومی C20H32 میباشند. بنابراین، گاهی همراه بخار آب خارج نمیشوند. این ترکیبات بیشتر در عطرها دیده میشوند. دی ترپنوئیدها، را نیز به گروههای زیر تقسیم میکنند:
a) دیترپنوئیدهای خطی: مانند فیتول33
b) دیترپنوئیدهای حلقوی: مانند ژنیبرلیک
اگر چه یافتشدن آنها در اسانسها دور از انتظار به نظر میرسد ولی بهطور نادر، گاه در اسانسها دیده میشوند.

6) سزترپنوئیدها
ترکیبات اینگروه از 5 واحد ایزوپرن تشکیل شدهاند. دارای 25 اتم کربن و فرمول عمومی C25H24 میباشند. مثال مناسب این گروه، ترکیب سالویکولید متیل استر میباشد.

7) تری ترپنوئیدها
ترکیبات این گروه از 6 واحد ایزوپرن تشکیل شدهاند. بنابراین، دارای 30 اتم کربن با فرمول عمومی C30H48 میباشند. جایگاه اصلی تجمع آنها در رزینهای گیاهی و چوبپنبهها میباشد. تری ترپنوئیدها، به گروههای زیر تقسیم میشوند:

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

الف) تریترپنوئیدهای خطی: مانند اسکوالن
ب) تریترپنوئیدهای چهارحلقهای: مانند فیتواسترول
ج) تریترپنوئیدهای پنجحلقهای: مانند آمیرین34 و لیوپول35
8) تتراترپنوئیدها
ترکیبات این گروه از 8 واحد ایزوپرن تشکیل شدهاند. بنابراین، دارای 40 اتم کربن و فرمول C40H64میباشند. از معروفترین آنها، میتوان بتا-کاروتن را نام برد که در موجودات زنده به دو ملکول ویتامین A تبدیل میشود.

9) پلیترپنها
لاستیک نمونه بسیار مهم و خوبی از این گروه میباشد که در اثر تقطیر، ایجاد تعداد زیادی واحد ایزوپرن میکند. این ماده در صمغ درخت کائوچو یافت میشود. تعداد واحدهای ایزوپرن در لاستیک، بهطور متوسط 2000 واحد میباشد. پلهای گوگردی موجود باعث بهبود خواص لاستیک میگردند.
2-3-2. طبقهبندی اسانسها بر اساس عوامل شیمیایی موجود درآنها
اسانسها را بر اساس عوامل شیمیایی موجود در آنها به صورت زیر تقسیمبندی میکنند:
1- هیدروکربورهای معطر شامل:
a) مونوترپنها: مانند لیمونن
b) سزکوئیترپنها: مانند کادینن
c) دیترپنهای غیراکسیژنه: مانند نئوفیتادیان
2- اسانسهای الکلی شامل:
a) الکلهای غیرحلقوی: مانند ژرانیول و لینالول
b) الکلهای ترپنی: مانند مانیتول و بورنئول
c) الکلهای سزکوئیترپنی: مانند سانتالون و جینجر
3- اسانسهای آلدئیدی شامل:
آلدئیدهای خطی: مانند سیترونلال، نرال، ژرانیال
آلدئیدهای حلقوی: مانند وانیلین، سینامالدئید
4- اسانسهای کتونی شامل:
a) کتونهای ترپنی1 حلقهای: مانند کارون
b) کتونهای ترپنی 2 حلقهای: مانند توجون
c) کتونهای غیرترپنی: مانند ایرون
5- اسانسهای فنلی شامل:
a) آنهایی که بهطور طبیعی وجود دارند.
b) آنهاییکه بهعلت فعل و انفعالات شدید و مخرب تقطیر روی برخی از ترکیبات موجود در آنها حاصل میشوند.
6- اسانسهای اترهای فنلی:
مانند سافرول موجود در ساسافرانس
7- اسانسهای اکسیدی:
مانند آسکاریدول موجود در کنوپود و اوکالیپتول
8- اسانسهای استری:
مانند سالیسیلات متیل موجود در اسانس وینترگرین
9- اسانسهای اسیدی:
مانند سینامیک اسید موجود در بالسام پرو
10- مشتقات فران:

مانند پریلن موجود در Perilla citrodora
11- کینونها: مانند تیموهیدروکینون موجود در اسانس دانه Carumroxburghianrm
12- لاکتونها، کومارینها، کومارونها:
مانند زانتوتوکسین موجود در اسانس آنژلیک و پریلن موجود در Perilla citrodora
13- ترکیبات نیتروژندار و سولفوردار:
مانند بنزیل سیاناید موجود در Lepidium sativuv
2-4. مکانیسم اثر اسانسها
فعالیت ضد میکروبی اسانسها، با چندین مکانیسم توجیه میشود:
1- حلشدن در غشای سیتوپلاسمی و تداخل با ساختمان پروتئینی آنزیم و از بینبردن میکروارگانیسم.
2- ایجاد وقفه در فعالیتهای مربوط به سوکسینات و واکنشهای مربوط به NADH.
3- ایجاد اختلال در انتقال الکترون در زنجیرهی تنفسی.
4- ایجاد وقفه در فسفریلاسیون اکسیداتیو.
مکانیسم اثر ضد التهابی و ضد اسپاسم اسانسها بهدرستی روشن نیست. اما مکانیسم فرضی، عبارت است از ممانعت از انتقال غشایی عنصر کلسیم (Ca). همچنین، اسانسها باعث مهار پروستوگلاندینها میگردند. خاصیت لیپوفیلیک اسانسها نیز میتواند افزایش نفوذپذیری به غشاء یا تخریب آن را در اثر فعالیتهای آنزیمهای موجود در غشای سلول مثل پروتئین کیناز توجیه کند.
2-5. متابولیسم اسانسها در بدن
اسانسها در بدن بهسرعت جذب و متابولیزه میشوند. راه اصلی متابولیسم موادی نظیر سیترونلال، ژرانیول و سیترال، اکسایش آنها و ایجاد اسیدکربوکسیلیک است. بهطورکلی، در مقادیرکم مصرف، راه اصلی متابولیسم، دکربوکسیلاسیون است و درمقادیر زیاد (برخی ترپنوئیدها)، اسانسها سریعاً و بدون تغییر یا گردش مختصر در کبد دفع میشوند [35].
2-6. نگهداری اسانسها
اسانسها، با قرار گرفتن در معرض نور و هوا اکسید و سپس رزینی شده و در نتیجه رنگ، بو و طعم آنها تغییر میکند. پس باید اسانسها را در ظروف شیشهای از نوع شیشه کهربائی، کاملاً در بسته دور از نور و در جای خشک و خنک نگهداری کرد. میتوان با استفاده از نیتروژن، هوای درون شیشه حاوی اسانس را خارج و یا شیشه را کاملاً از اسانس پر نمود. لازم به توضیح است که نگهداری اسانس در ظروف فلزی تغییراتی در رنگ و بوی آنها به دنبال دارد، البته در اینمورد، ظروف آلومینیومی استثناء هستند.
ذرات آب موجود در اسانسها باید گرفته شود، زیرا از جمله عوامل تخریب اسانسها محسوب میشوند. به این منظور از سولفات سدیم بدون آب استفاده میشود. باید اشاره کرد که هرگز نباید از کلرید سدیم استفاده کرد چون با بعضی از الکلها موجود در اسانس کمپلکس میدهد. اسانسهای رنگی باید قبل از نگهداری بیرنگ شوند. برای این منظور از تارتریک اسید استفاده میشود.
2-7. کاربردهای روغنهای اسانسی
اغلب روغنهای اسانسی بهطور مستقیم بهعنوان مواد اولیه در تولید ترکیبات معطر و خوشبوکننده مورد استفاده قرار میگیرند. بهطور کلی، روغنهای اسانسی و مشتقات آنها در صنایع مختلف مصرف فراوانی دارند که مهمترین آنها عبارتند از:

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

الف) صنایع عطرسازی
ب) صنایع بهداشتی (تهیهی صابون، شامپو، خمیردندان، ‌خوشبوکنندهها و…)
ج) صنایع غذایی
د) مصارف صنعتی (حلالها، واکسها و …)
ه) صنایع داروسازی
بسیاری از گیاهان معطر دارای اسانس و نیز روغنهای اسانسی حاصل از گیاهان در درمان بیماریها و نیز بهعنوان دارو در پزشکی مورد استفاده قرار میگیرند. برخی از کاربردها و اثرات دارویی و فارماکولوژیکی روغنهای اسانسی، عبارتند از:
الف) اثرات گوارشی: مصرف خوراکی روغنهای اسانسی باعث تحریک مخاط دستگاه گوارشی شده که به این دلیل به عنوان بادشکن و ضد نفخ، ضداسپاسم گوارشی، ضد اسید معده، درمان زخم معده، ضدتهوع، اشتهاآور و ملین استفاده میشوند.
ب) اثرات تنفسی: مهمترین این اثرات شامل درمان برونشیت و رنیت، کاهش سرفه، رفع احتقان بینی، خلطآور و ضد اسپاسم ریوی هستند.
ج) اثرات ضد باکتری: یکی از بارزترین کاربردهای پزشکی روغنهای اسانسی اثرات ضد باکتری آنها میباشد. مشخص شده است که باکتریهای گرم مثبت در برابر اسانسها حساستر از باکتریهای گرم منفی میباشند.
د) اثرات پوستی: ازشاخصترین این اثرات میتوان به اثر ضد تحریکی و التهابی، اثر ضد خارش موضعی، درمان جوشهای چرکی و آکنه، درمان لکهای حاملگی و آفتابزدگی اشاره نمود.
علاوه بر موارد فوق میتوان از روغنهای اسانسی بهعنوان پائینآورندهی چربی خون، افزایش شیردهی، ضد افسردگی، درمان آفت و تبخال و کاهندهی قند خون استفاده نمود.
البته مصرف بیش ازحد این ترکیبات میتواند باعث بروز اثرات جانبی همچون تهوع، استفراغ واسهال، تشدید التهابات پوستی، افزایش بیش از حد ادرار، ایجاد تشنج، تضعیف دستگاه عصبی و در موارد شدید باعث مسمومیت و مرگ شود. بعلاوه، مشخصشده که برخی از اسانسها مانند سافرول و دی هیدروسافرول دارای ترکیباتی با فعالیت سرطانزایی میباشند.
فصل سوم
روشهای سنتی و پیشرفتهی استخراج روغنهای اسانسی
مواد معطرهی موجود درگیاهان که بخش اعظم آن را روغنهای اسانسی تشکیل میدهد، از طیف وسیعی از ترکیبات تشکیل شدهاند. بنابراین، استخراج آنها از گیاهان به یک صورت انجام نمیپذیرد و برای استخراج هر یک باید از روش مناسب و خاص خود استفاده نمود. روشهای استخراج معمول در منابع علمی، عبارتند از:
3-1. روشهای تقطیر36
روش تقطیر، یک تکنیک کلاسیک در استحصال اسانس گیاهان است. استخراج روغنهای اسانسی توسط روشهای تقطیر از قدیم الایام معمول بوده، بهطوریکه مصریان باستان چهار هزارسال قبل از میلاد مسیح از تقطیر گیاه سدر در بوتههای رسی و جذب اسانس موجود در قطرات حاصل توسط پشم، روغن اسانسی را استخراج میکردند. منظور از تقطیر، جداکردن ماده به یک، دو یا چند مادهی مختلف است که در زمان تبخیرشدن با هم تفاوت دارند. روشهای تقطیر را میتوان به صورتهای زیر انجام داد که عبارتند از:
3-1-1. تقطیر با آب37
این روش، یکی از قدیمیترین روشهای سنتی استخراج روغنهای اسانسی میباشد و در مورد گیاهانی بهکار میرود که در اثر جوشیدن با آب تخریب نشوند. دستگاه شیشهای مورد استفاده مطابق با فارماکوپهی بریتانیا (شکل3-1)، دستگاه کلونجر نام دارد [36].
شکل (3-1). طرح شمائی یک کلونجر
در این روش، گیاه خردشده همراه با آب درون بالن ریخته میشود و در اثر اعمال حرارت، روغن اسانسی توسط بخار آب از داخل بافتهای گیاهی خارج شده و به سمت مبرد هدایت میشود. در این قسمت، بخار آب و روغن اسانسی سرد شده و به حالت مایع در میآیند. نظر به اینکه روغنهای اسانسی معمولاً سبکتر از آب هستند، بر روی آن جمعشده و با خارجکردن آب، قابل استحصال هستند.
3-1-2. تقطیر با آب و بخار آب38
این نوع تقطیر، در مواردی بهکار میرود که امکان کاهش بازدهی استخراج و یا تخریب روغن اسانسی وجود داشته باشد. در این روش، گیاه را آسیاب کرده و در آب قرار میدهند. سپس بخار آب را از بین گیاه خیسشده عبور میدهند. بخار آب روغن اسانسی را از درون بافتهای گیاهی استخراج کرده و آن را با خود وارد مبرد میکند تا آب و اسانس سرد و مایع شده و در نهایت از یکدیگر جدا شوند. دستگاه مورد استفاده در این روش، در شکل(3-2) نشان داده شدهاست.
شکل (3-2). طرح شمائی یک دستگاه تقطیر با آب و بخار آب
3-2. روشهای استخراج
با وجود اینکه اکثر اسانسهایی که امروزه مورد استفاده قرار میگیرند، با روشهای تقطیر از گیاهان بهدست میآیند، این روشها دارای برخی معایب است که به چند مورد از مهمترین آنها اشاره میشود:
– مجاورت نسبتاً طولانی بخار یا آب جوش با مواد گیاهی، روی برخی از ترکیبات حساس اثر تخریبی دارد و هیدرولیز، پلیمریزاسیون و رزینیشدن نامطبوع هم ممکن است اتفاق بیفتد.
– گاهی ترکیبات با نقطهی جوش بالا بهویژه آنهائی که کمی در آب تقطیرشده حل شدهاند، بهراحتی با بخار خارج نمیشوند و در اسانس تقطیرشده وجود ندارند.
– بعضی گلها بویژه گلهای بسیار ترد، در روشهای تقطیر هیچگونه اسانسی تولید نمیکنند.
بهدلایل فوق بعضی گیاهان باید با روشهای استخراج، اسانسگیری شوند که در واقع اسانسگیری با این روش، بیشتر به اسانس واقعی گیاه شبیه استکه مهمترین آنها، روشهای زیر هستند.
3-2-1. روشهای استخراج به کمک امواج میکروویو
سابقهی استفاده از امواج میکروویو بهعنوان یک روش گرمکردن، به بیش از شصت سال قبل (1945) میرسد. این تکنولوژی توسط دکتر پرسی اسپنسر39 حین بررسی هدایتپذیری یک تیوب خلاء جدید به نام مگنترون40 ، بهطور کاملاً تصادفی کشف گردید. به این صورت که بستهی شکلات درون جیب دکتر اسپنسر بهدلیل قرارگیری در معرض تابش میکروویو ذوب شد و همین موضوع ایشان را به فکر انداخت از امواج میکروویو جهت گرمادهی استفاده کند. بدینترتیب، اولین دستگاه تابشدهی امواج میکروویو در سال 1947طراحی و ساخته شد. این امواج، گسترهای از امواج مغناطیسی با طولموج کوتاه و گسترهی فرکانسی بین 3/0 تا 30 گیگاهرتز هستند. فرکانس 45/2 گیگاهرتز بهدلیل عمق نفوذ مناسب، حداکثر فرکانسی است که در سیستمهای تجاری میکروویو به کار گرفته میشود [1]. در شکل (3-3) ، گسترهی امواج میکروویو در طیف امواج الکترومغناطیسی نشان داده شده است.
شکل (3-3). طیف امواج الکترومغناطیس و گسترهی امواج میکروویو در آن
3-2-2. روش استخراج به کمک کلونجر
در این روش، نمونهی گیاهی مفروض در یک بالن دولیتری با کلونجر (شکل3-1) متصل به آن با شف بالن حرارت داده میشود و نهایتاً اسانس آن استخراج میگردد [37].

فصل چهارم
روشهای جداسازی و شناسایی ترکیبات موجود در
روغنهای اسانسی
پیشرفت های سریع روشهای اسپکتروسکوپی در طی 20 سال اخیر، بسیاری از مشکلات تعیین ساختار شیمیایی مواد را مرتفع نموده است. برای جداسازی، شناسایی و تعیین ساختار مولکولی اجزا متشکله روغنهای اسانسی میتوان از روشهای زیر بهره جست:
4-1. استفاده از دادههای کروماتوگرافی گازی41
تجزیهی کیفی توسط کروماتوگرافی گازی با مقایسهی زمانهای بازداری42 (زمانی که طول میکشد تا یک مادهی معین از محل تزریق به آشکارساز برسد، برحسب دقیقه) و یا حجمهای بازداری (حجمی از گاز بی اثر که برای عبور یک مادهی معین از نقطهی تزریق به آشکارساز مورد نیاز است) اجزاء نمونه با زمانهای بازداری یا حجمهای بازداری ترکیبات استاندارد مندرج در منابع علمی تحت شرایط یکسان، صورت میگیرد. بهعلت اینکه تعداد نسبتاً زیادی از ترکیبات دارای زمان بازداری مشابه میباشند، توصیه میشود که تجزیهگر از دو یا چند ستون پرشده با فازهای ساکن با قطبیتهای متفاوتی جهت تجزیهی نمونه استفاده نماید. از طرفی، به علت این که عواملی مانند درجهی حرارت ستون، نوع گازحامل و سرعت جریان آن، ترکیب و طبیعت فازساکن ستون، طول ستون، فشارهای ورودی و خروجی گاز و مقدار نمونه برروی زمان بازداری اثر دارند، به جای این کمیت غالباً اندیس بازداری کواتس (KI) مورداستفاده قرار میگیرد.

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید