2-3-2 اثر کود بر ارتفاع گیاه47
2-3-3 اثر کود بر شاخص سطح برگ48
2-3-4 اثر کود بر عملکرد دانه49
2-3-5 اثر کود بر عملکرد وزن خشک کل50
2-3-6 اثر کود بر عملکرد شاخص برداشت51
2-3-7 اثر کود بر عملکرد بر وزن هزار دانه51
2-3-8 اثر کود بر عملکرد میزان پروتین دانه52
2-3-9 اثر کود بر تعداد دانه در بلال52
2-3-10 –اثر کود بر تعداد دانه ردیف در بلال53
2-3-11-اثر کود بر وزن خشک ذرت53
فصل سوم55
3-1 موقعیت اجرای آزمایش56
3-1-1 مختصات اقلیمی و جغرافیایی محل انجام آزمایش56
3-2 طرح آزمایش57
3-3 آماده سازی زمین57
3-4 عملیات کاشت57
3-5 عملیات داشت58
3-6 اندازه‌گیری صفات58
3-6-1 اندازه‎گیری صفات فیزیولوژیک58
3-6-1-1 درصد قندهای محلول، پروتئین و خاکستر58
3-6-1-2شاخص سطح برگ58
3-6-2 شاخص های مرفولوژیک59
3-6-2-1 تعداد بلال59
3-7 آنالیزهای آماری59
فصل چهارم60
فصل پنجم108
پیشنهادات113
منابع114
فهرست نمودارها
نمودار1-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن خشک برگ گیاه ذرت علوفه ای72
نمودار1-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن خشک برگ گیاه ذرت علوفه ای72
نمودار2-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن خشک ساقه گیاه ذرت علوفه ای73
نمودار2-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن خشک ساقه گیاه ذرت علوفه ای73
نمودار3-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای74
نمودار3-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای74
نمودار4-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای75
نمودار4-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای75
نمودار5-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری درصدازت برگ گیاه ذرت علوفه ای76
نمودار6-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری عملکرد دانه گیاه ذرت علوفه ای77
نمودار6-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و عملکرد دانه گیاه ذرت علوفه ای77
نمودار7-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای78
نمودار7-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای78
نمودار8-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری کارایی جذب ازت گیاه ذرت علوفه ای79
نمودار8-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره و کارایی جذب ازت گیاه ذرت علوفه ای79
نمودار9-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی سطح برگ در دزت علوفه ای در مراحل نمونه برداری80
نمودار9-4- اثر مقدار کود اوره بر روی سطح برگ در ذرت علوفه ای80
نمودار10-4- اثر کود اوره بر روی وزن خشک برگ و ساقه ذرت علوفه ای در مراحل نمونه برداری81
نمودار11-4- اثر متقابل کود اوره و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک سا قه دزت علوفه ای81
نمودار12-4- اثر متقابل کود اوره و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک ساقه دزت علوفه ای82
نمودار13-4- اثر متقابل کود اوره و مراحل نمونه برداری بر روی وزن سطح برگ دزت علوفه ای82
نمودار14-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن خشک برگ گیاه ذرت علوفه ای90
نمودار15-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن خشک ساقه گیاه ذرت علوفه ای91
تمودار16-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای92
نمودار17-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای93
نمودار18-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری وزن خشک بلال گیاه ذرت علوفه ای94

نمودار18-4-روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و وزن بلال گیاه ذرت علوفه ای94
نمودار19-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری تعداد دانه در بلال گیاه ذرت علوفه ای95
نمودار19-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و تعداد دانه در بلال گیاه ذرت علوفه ای95
نمودار21-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری عملکرد دانه گیاه ذرت علوفه ای97
نمودار21-4-روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و عملکرد دانه گیاه ذرت علوفه ای97
نمودار22-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره پوشش دار گوگردی بروری عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای98
نمودار23-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و عملکرد خشک کل بوته گیاه ذرت علوفه ای98
نمودار23-4- اثر مقادیر مختلف کود اوره بروری کارایی جذب ازت گیاه ذرت علوفه ای99
نمودار24-4- روند رگرسیونی مقادیر کود اوره پوشش دار گوگردی و کارایی جذب ازت گیاه ذرت علوفه ای99
نمودار24-4- اثر کود اوره بر روی سطح برگ در دزت علوفه ای در مراحل نمونه برداری100
نمودار25-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی وزن خشک برگ و ساقه دزت علوفه ای در مراحل نمونه برداری100
نمودار26-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی سطح برگ در ذرت علوفه ای در مراحل نمونه برداری101
نمودار27-4- اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی وزن خشک برگ و ساقه ذرت علوفه ای در مراحل نمونه برداری102
نمودار28-4- اثر متقابل کود اوره پوشش دار گوگردی و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک سا قه دزت علوفه ای103
نمودار29-4- اثر متقابل کود اوره پوشش دار گوگردی و مراحل نمونه برداری بر روی وزن خشک ساقه ذرت علوفه ای104
نمودار30-4- اثر متقابل کود اوره پوشش دار گوگردی و مراحل نمونه برداری بر روی وزن سطح برگ ذرت علوفه ای104
نمودار31-4- اثر نوع کود و مقادیر کود بر روی وزن خشک برگ ذرت علوفه ای105
نمودار32-4- اثر نوع کود و مقادیر کود بر روی وزن خشک ساقه علوفه ای106
نمودار33-4- اثر نوع کود و مقادیر کود بر روی سطح برگ دزت علوفه ای107
فهرست جداول
جدول 1-1ترکیبات شیمیائی دانه ذرت21
جدول 1-2 انواع ذرت24
جدول 1-3 علف های هرز مزارع ذرت27
جدول 3-1 نتایج تجریه آب آبیاری56
جدول 3-2 نتایج تجریه خاک57
جدول 1-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره بر روی صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای61
جدول 2-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره بر روی صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای62
جدول3-4 مقایسه میانگین اثر کود اوره بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای63
جدول4-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای64
جدول5-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای65
جدول6-4- ضریب همبستگی اثر کود اوره بین صفات مورد بررسی در گیاه ذرت65
جدول7-4ضریب همبستگی اثر کود اوره بین صفات مورد بررسی در گیاه ذرت70
جدول 8-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره پوشش دار گوگردی بررسی در گیاه ذرت علوفه ای……………………………………80
جدول 9-4- تجزیه واریانس اثر مقادیرکود اوره پوشش دار گوگردی بر روی صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای84
جدول10-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای86
جدول11-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای87
جدول12-4- مقایسه میانگین اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بر روری صفات مورد بررسی در گیاه ذرت علوفه ای88
جدول13-4- ضریب همبستگی اثر کود اوره پوشش دار گوگردی بین صفات مورد بررسی در گیاه ذرت89
چکیده
به منظور بررسی اثر کود اوره و اوره پوشش دارگوگردی بر روندرشد و عملکرد کمی و کیفی ذرت علوفه ای به صورت قالب دو طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار کود اوره در چهار سطح 0 و50،100، 150 کیلوگرم در هکتار و کود اوره پوشش دار گوگردی در چهار سطح 0و50و100و150کیلو گرم در هکتار، در سال زراعی91-92 در منطقه دامغان (روستای سلطانیه) انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس صفات نشان دادکه کود اوره پوشش دار گوگردی تاثیرمعنی داری بر روی وزن خشک برگ و درصد ازت برگ در سطح یک درصد و اثرمعنی داری بر روی وزن خشک ساقه، وزن بلال، عملکرد دانه وعملکرد خشک کل در سطح 5 درصد داشته است. استفاده از کود اوره پوشش دار گوگردی در تیمار 100 و 150 با 38.66 گرم بیشترین وزن خشک برگ را به خودشان اختصاص دادند. با استفاده از کود مذکور، در تیمار کودی 100 کیلوگرم با 30.35 گرم بیشترین تاثیر را دارد . تیمار کودی با 150 کیلوگرم، این کود با 16.33 گرم بیشترین وزن بلال را به خود اختصاص داده است.بیشترین تعداد بلال در تیمار کودی 150 کیلوگرم با 432.66 دانه می باشد.
بیشترین وزن هزار دانه در تیمار کودی صفر و 150 کیلوگرم کود اوره پوشش دارگوگردی به ترتیب با 4.63و 4.66 به دست آمد، این کود در تیمار کودی 100 کیلوگرم با 139.667 گرم بیشترین عملکرد خشک کل را از آن خود کرده است. و همچنین استفاده از کود اوره پوشش دار گوگردی در دوز 100 باعث افزایش وزن خشک ساقه و در دزهای 50، 100و 150 به یک میزان در وزن خشک برگ افزایش وزن داشتند.
کلمات کلیدی:ذرت ، اوره و اوره پوشش دار گوگردی
فصل اول
مقدمه و کلیات
مقدمه
ازت به عنوان مهمترین عنصر غذایی تاثیر گذار بر عملکرد و کیفیت محصول و یکی از عوامل مهم و تعیین کننده تولید این محصول می باشد . به طوری که اگر نیاز غذایی ذرت تامین گردد ، کشت آن از لحاظ اقتصادی سود فراوانی را عاید کشاورزان و صاحبان صنایع خواهد نمود .عدم شناخت نیاز غذایی ذرت و در نتیجه استفاده نادرست از کودهای شیمیایی نه تنها عملکرد را افزایش نخواهد داد بلکه باعث آلودگی محیط زیست ، برهم خوردن تعادل اکوسیستم های زراعی ، آلودگی آب های زیرزمینی و فشردگی خاک های زراعی و کاهش سودمندی و بهره وری می گردد(عزیزی و همکاران ،1387).مصرف کودهای ازته در سال 2010 ،5/95 میلیون تن برآورده شده است( .(FAO
تاکنون مطالعات جامعی بر روی تأثیر تقسیط کود اوره بر عملکرد و اجزای عملکرد ذرت انجام شده است، که هر یک از این مطالعات در کشورهای مختلف، با اقلیم های متنوع و بر روی ارقام متفاوت انجام شده است. در نتیجه در هر تحقیق متناسب با شرایط و رقم مورد مطالعه روش های تقسیط و زمان های کوددهی مختلفی پیشنهاد شده است(کرتا وهمکاران 1،2002 ؛تامی سان 2،2004 ؛ موتاکومارو همکاران3،2005).
ذرت علوفه ای به عنوان گیاهی با توانایی تولید بالا و سازگاری در اکثر مناطق کشور می تواند نقش مهمی در تامین علوفه مورد نیاز دام ها به ویژه در فصل زمستان ایفا نماید(چوگان،1375).ذرت از جمله غلات مهم و با ارزش مناطق گرمسیر و معتدل جهان است. ذرت(Zea mays L)از نظر تولید در دنیا بعد ازگندم و برنج سومین غله مهم محسوب می شود(اشوفته و همکاران4 ،2011).
ذرت گیاهی چهار کر بنه است که پس از گندم و برنج مهم ترین ماده غذایی دنیا را تشکیل میدهد. ذرت علوفه ای یکی از محصولات استراتژیک و مهم کشور می باشد که سهم عمده ای در تأمین پروتئین مورد نیاز به ویژه گوشت قرمز و سفید ایفا می کند. با توجه به مصارف متعدد آن، سطح زیر کشت ذرت در چند دهه اخیرافزایش چشم گیری داشته است(خدابنده،1388 ). به نحوی که در سال 2011 سطح زیر کشت جهانی آن بالغ بر 161 میلیون هکتار و تولید آن 756 میلیون تن بوده است که از نظر تولید جهانی مقام اول را دارد. بزرگ ترین صادرکنندگان ذرت را کشورهای آمریکا، چین و برزیل تشکیل می دهند. سطح زیر کشت ذرت علوفه ای و دانه ای در ایران به ترتیب164و265 هزار هکتار در سال1390 و میانگین عملکرد علوفه تر و دانه به ترتیب57 و 2/7 تن بوده است(آمارنامه کشاورزی ،1390).
1-1-1 اهمیت موضوع
با توجه به قرار گرفتن ایران در کمربند مناطق خشک و نیمه خشک لزوم بهره برداری از گیاهان با درجه سازگاری بالا به اقلیم خشک و شرایط خاکی کشور و با درصد پروتئین بالا برای تامین علوفه مورد نیاز دام بیش از پیش احساس می‌شود (یزدانی و همکاران، 1386)
کشت ذرت با توجه به تنوع آب و هوایی در بسیاری از مناطق کشور بعد از برداشت غلات قابل گسترش است در دنیا و در بین غلات ذرت بعد از گندم و برنج از لحاظ اقتصادی و سطح زیر کشت مقام سوم را داراست .ولی از نظر کل تولید مقام اول را به خود اختصاص داده و این در حالی است که به دلیل سازش پذیری با شرایط اقلیمی مختلف ، روز به روز در دنیا در حال گسترش بوده ،به طوری که امروز از عمده ترین محصولات مناطق نیمه گرمسیر و گرمسیر به شمار می آید (شریفی ،1382).
با وجود ضرورت تامین عناصر غذایی خاک و گیاه زراعی، فراهمی عناصرغذایی باید به شکلی باشد که ضمن تامین نیازهای زراعی، از اتلاف منابع و آلودگی آنها جلوگیری شود(اید ،2002)5.
گزارش هایی وجود دارد که نشان می دهد تا دو سوم نیتروژن معدنی مصرف شده در سیستم های کشاورزی از طریق آبشویی، تصعید، روانآب و فرسایش تلف می شود (بیسواس و همکاران6، 2008).
مساله کمبود علوفه در سطح کشور فشار بی‌رویه‌ای را بر مراتع وارد کرده است و این موضوع مشکلات جنبی متعددی از جمله فرسایش خاک را به بار آورده است (موسوی و همکاران، 1387).
تامین علوفه از منابع دیگر می‌تواند به عنوان نخستین قدم در راه کاهش فشار بر مراتع و شروع برنامه‌های اصلاح و احیاء مراتع باشد. با توجه به اینکه مراتع موجود در کشور به دلیل چرای بی‌رویه دام‌ها و خشکسالی‌های متعدد در معرض تخریب و فرسایش شدید قرار گرفته و پاسخگوی تغذیه دام‌های موجود نیست، کشت گیاهان علوفه‌ای مناسب می‌تواند به عنوان یک راهکار مناسب جهت تغذیه دام‌های موجود، جلوگیری از واردات علوفه به کشور و حفاظت مراتع مورد توجه قرار گیرد (موسوی و همکاران، 1387).
فرضیات
1- کود اوره بر روی عملکرد دانه و اجزای عملکرد علوفه ذرت علوفه ای در منطقه دامغان اثر دارد .
2-کود اوره پوشش دار گوگردی بر روی عملکرد و اجزای عملکرد و کیفیت دانه و علوفه ذرت علوفه‌ای در منطقه دامغان اثر دارد.
3-کود اوره پوشش دار گوگردی نسبت به کود اوره از قابلیت جذب بیشتری توسط گیاه بر خوردار است .
1-1-3 اهداف پژوهش
تعیین بهترین مقدار کود اوره و اوره پوشش دار گوگردی که باعث افزایش عملکرد و اجزای عملکرد در ذرت علوفه ای در منطقه دامغان می شود.
تعیین بهترین مقدار کود اوره و اوره پوشش دار گوگردی بر روی کیفیت علوفه ذرت علوفه ای در دامغان است .

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

1-2 کلیات
1-2-1 گیاه شناسی
ذرت گیاهی است یک پایه (Monoecious) بدین معنی که گلهای نر و ماده جدا از هم ولی بر روی یک پایه قرار دارند . گلهای ماده ذرت از جوانه ای که در قاعده غلاف برگ وجود دارد تولید می شود (کریمی و همکاران ،1387).
ذرت گیاه تک لپه‌ای ساقه بلندی است. برگهای آن بطور متناوب و به صورت افتاده در دو طرف ساقه قرار گرفته‌اند. زاویه بین برگ و ساقه ، 90 درجه می‌باشد. در اوایل رشد گیاه ، بعضی از یاخته‌های موجود در بخش بالایی ساقه اصلی ذرت از شاخه‌های فرعی متمایز می‌شود. در انتهای این شاخه‌ها ، عضوی به نام بلال بوجود می‌آید که در واقع ، گل ماده گیاه ذرت است(چوکان و همکاران 7،2006).
ذرت دارای خاصیت تولید ریشه های جانبی یا نا به جا از اطراف گره های پایینی خود که نزدیک به سطح خاک هستند می باشد که این وضع به استحکام گیاه کمک خواهد کرد و آن را در برابر ورس و بادهای شدید مقاوم می کند. گیاهی است یک پایه، اما گل‌های نر در انتهای ساقه و گل‌های ماده که تشکیل دهنده میوه ذرت می باشند از محل گره های ساقه و در محل اتصال برگ به ساقه به وجود می آیند. ذرت گیاهی است دگرگشن ، رنگ و اندازه ی دانه ذرت در ارقام مختلف متفاوت بوده و از سفید ، زرد ، قرمز ، ارغوانی ، سیاه و آبی تغییر می کند . بعضی از دانه های ذرت دارای آندوسپرم نشاسته ای هستند که نرم و تقریباً آردی شکل می باشند. (چوکان و همکاران ،2006).
تعداد بلال های ذرت در هر گیاه بسته به واریته های مختلف ، کاملا متفاوت بوده و بین یک تا 12 عدد در نوسان است .اندام نر گیاه ذرت در انتهای ساقه اصلی به صورت خوشه ای و مرکب از سنبل های قرمز روشن هستند قرار دارد که در روی این خوشه یا خوشه های فرعی دو سنبلچه یکی بلند و دیگری کوتاه بطور منظم قرار گرفته است هر سنبلچه دارای دو گل و هر گل دارای سه پرچم می باشد. همانطور که اشاره شد ذرت گیاهی است یک پایه و در نتیجه بعلت جدا بودن اعضای زایشی گرده افشانی آن بطور مستقیم بوده و گرده های گل به طرق مختلف بر روی اعضای مادگی انتقال پیدا می کنند (نورمحمدی و همکاران،1380).
1-2-2 تاریخچه ذرت
آمریکایی ها اولین استفاده کنندگان از ذرت بودند ذرت تا قبل از سال 1492 میلادی (سال کشف آمریکا) در قاره آسیا، اروپا و آفریقا بعنوان یک گیاه زراعی شناخته شده نبود. اما این گیاه را از قرنها قبل در آمریکا مرکزی می‌شناختند و توسط مردم سرخ پوست آمریکا کشت می شد و به همین سبب نام لاتین آن از یکی از طوایف سرخ پوست بنام MarisiMahig گرفته شده است و ذرت پیوسته به صورت یک گیاه زراعی عمده تقریبا از 5000 سال پیش در مکزیک و گواتمالا کشت می‌شده است و بومی این نواحی است. کریستف کلمب ، یک سال پس از ورود به قاره آمریکا ، بذر ذرت را با خود به اسپانیا برد. این گیاه از آنجا به پرتقال و سپس به دیگر کشورهای اروپایی برده شد. از آنجا هم این گیاه به قاره آفریقا و تعدادی از کشورهای آسیایی از جمله هند و ژاپن راه یافت( آنونیموس،8 2005).
1-2-3- تولید کنندگان ذرت
کشورهای عمده تولید کننده ذرت عبارتند از: ایالات متحده آمریکا ، یوگسلاوی و رومانی ، روسیه ، ایتالیا ، چین، آرژانتین، برزیل و آفریقای جنوبی. در ایران ذرت معمولا در گرگان و گنبد ، خوزستان ، کرمانشاه ، خراسان ، گیلان و مازندران تولید می‌گردد(خدابنده ،1388).
1-2-4 خصوصیات مرفولوژیکی ذرت
1-2-4-1 دانه
در نتیجه گرده افشانی آزاد ممکن است حدود 1تا 15 درصد، عمل گرده افشانی مستقیم در ذرت صورت بگیرد .بعد از آنکه میله پرچم خارج گردید از کیسه گرده مقادیر بسیار زیادی گرده های سبک آزاد می گردد آن طور که محاسبه شده است گیاه ذرت برای گل ماده حدود 25000 دانه گرده تولید می کند گرده افشانی غیر مستقیم ذرت بیشتر به وسیله باد صورت می‌گیرد و باد می‌تواند تا چندین کیلومتر گرده‌ها را منتقل کند . دانه ذرت میوه‌ای است گندمه(Caryopsis) 9و پوست دانه ذرت و گندمیان از پوسته میوه10 و پوسته دانه11 تشکیل شده است. بطور متوسط ترکیبات شیمیائی دانه خشک ذرت بشرح جدول (1-1) می باشد (نقیبی نسب ،1380).
جدول (1-1) ترکیبات شیمیائی دانه ذرت
ترکیباتمیزان (%)نشاسته77پروتین9پنتوزان5روغن5خاکستر2قند2
1-2-4-2 ریشه‌
ذرت گیاهی یکساله و دارای ریشه های افشان است .جنین در موقع جوانه زنی تولید یک ریشه می کند که سریعا رشد کرده و انشعاب‌هایی را تولید می نماید.از مزوکوتیل هم 3 الی 7 ریشه نابجا خارج می گردد که همراه به ریشه جنینی ، سیستم ریشه‌ای اولیه را در ذرت به وجود می‌آورد که تامین کننده آب و مواد غذایی ذرت در 3 -2 هفته اول می باشد(علیزاده ،1388).
ریشه های هوایی که به ریشه های جانبی و یا نابجا و یا استحکامی هم معروفند ، از گره های پایین بوته واقع در بالای سطح خاک به وجود می آیند. اگر این ریشه ها به خاک برسند ، در جذب مواد و به خصوص جلوگیری از ورس کمک بسیاری به گیاه می نمایند. ریشه های ثانویه که به ریشه های طوقی و دائمی نیز معروفند، از گره های زیرزمینی ساقه منشاء می گیرند(علیزاده ،1388).
1-2-4-3 ساقه
ذرت دارای ساقه‌های راست و مستقیم بوده و ممکن است طول آن در مناطق خشک تا هشت متر هم برسد(آشفته بیرگی و همکاران ،1389).
ذرت دارای ساقه استوانه ای با مقطع عرضی تقریبا بیضوی است طول ساقه با توجه به شرایط اقلیمی از 60 تا 600 سانتمیتر متغیر وبه طور متوسط 250 تا 300 سانتیمتر و قطر ساقه حدود7-2 سانتیمتر می رسد .ساقه ذرت علاوه بر نگهداری اندام های هوایی گیاه در ذخیره کربوهیدارت های غیرساختمانی که بیش از نیاز مصرفی گیاه باشد به ویژه در محل گره های ساقه نقش بسیار مهمی را ایفا می کند .این مواد ذخیره شده در صورت نیاز در مرحله پرشدن دانه مورد استفاده قرار می‌گیرند(آشفته بیرگی و همکاران ،1389؛ خدابنده ، 1388).
1-2-4-4 برگ
تعداد برگها در ذرت از خصوصیات نسبتا ثابت واریته ای است و از 8 تا 48 عدد متغیر است . و این صفت خیلی کم تحت تاثیر عوامل محیطی قرار می گیرد. برگ‌ها به طور متناوب و به صورت افتاده در دو طرف ساقه قرار گرفته‌اند. بین تعداد برگ‌های روی ساقه اصلی و دوره رشد گیاه ذرت رابطه مثبت وجود دارد و زاویه بین برگ و ساقه ، 90 درجه می‌باشد شاخه‌ها ، میان گره‌های بسیار کوتاهی دارند که از این گره‌ها ، برگهای تغییر شکل یافته‌ای بوجود می‌آید که هم دیگر و بلال را می‌پوشانند. بیرونی‌ترین این برگ‌ها ، برگی است کامل که غلاف ، زبانک ، گوشواره و پهنک دارد. اما برگ‌های زیرین غیر کامل‌اند.. طول برگ با توجه به شرایط اقلیمی و محیطی از 30 تا 150 سانتی متر و عرض آن بین 15-4 سانتی متر متغیر می باشد (علیزاده ،1388؛ ضیایی و همکاران ،1386).
1-2-4-5 پنجه
ارقام زراعی ذرت از نظر تعداد و ماهیت پنجه ای که در آنها تشکیل می شود بسیار متفاوتند. برخی در هر شرایطی تعداد کمی پنجه تولید می کنند و پاره ای تقریباً در همه شرایط پنجه های بی‌شمار تشکیل می دهند . در اکثر ارقام ، پنجه ها بندرت دارای گل ماده هستند ولی اغلب دارای بلال تاجی هستند که ازگل کامل فعال در خوشه های تاجی به وجود می آید و در تعداد کمی از ارقام پنجه ها مانند ساقه اصلی تقریباً غیر قابل تشخیص از ساقه اولیه عمل می کنند و ممکن است در آنها گل ماده هم بصورت عادی بوجود آید (ضیایی و همکاران، 1386).
1-2-4-6 گل آذین
ذرت گیاهی است تک پایه که گلهای نر خود را در گل آذین انتهایی12 و گلهای ماده را روی ساقه های جانبی (بلال‌ها) در زاویه بین ساقه و برگ‌های پائینی تولید می‌کند. گل آذین نر در انتهای ساقه اصلی به صورت خوشه13 منشعب یا خوشه های فرعی است که در روی این خوشه های فرعی و سنبلچه یکی بلند و دیگری کوتاه به طور منظم قرار گرفته است(آشفته بیرگی و همکاران ،1389). و گل آذین نر ذرت تا 5 میلیون گرده (بسته به رقم ذرت) برای تلقیح به وجود می آورد (شقاقی ،1388). هرسنبلچه دارای 2 گل و هر گل دارای 3 پرچم است در گل آذین ماده ( بلال) ذرت ، هرسنبلچه دارای دو گل است که فاقد گل بالایی بارور شده و تبدیل به دانه می شود ( خدابنده ، 1379؛ علیزاده ،1388). گل آذین ماده یا بلال بوسیله برگهای تغییر شکل یافته ای احاطه شده است و از جوانه های جانبی واقع بر روی گره های ساقه ظاهر می گردد و به صورت یک دسته رشته های ابریشمین مرطوب و چسبنده می‌باشند که گرده‌های نر از قسمت بالا به علت تکان خوردن یا وزش باد و یا سنگینی وزن خود بر روی آن می‌ریزد و به علت چسبندگی در همان جا قرار گرفته یا سنگینی وزن خود بر روی آن می‌ریزد و به علت چسبندگی در همان جا قرار گرفته دانه های بلال را بارور کرده و تشکیل دانه می دهند(شقاقی ،1388).ساقه بلال بصورت شاخه ای از گره های وسطی ساقه ظاهر می شود . هر ساقه بلال متشکل از پایه ای است که از آن غلاف های بلال خارج شده و گل‌های ماده بلال را می پوشانند. خوشه چه ها بصورت جفتی ظاهر شده که عموماً هر خوشه چه حاوی یک تخمک بارور و یک تخمک عقیم است و در نتیجه تعداد منظم ردیف‌های دانه روی بلال را موجب می گردد. لقاح تخمک دوم سبب در هم ریختگی و نامنظم شدن ردیف‌های دانه در بلال می شود(علیزاده ،1388 ؛ارزانی ، 1378).
1-2-5 انواع ذرت
ذرت نژادهای متعددی دارد که این ویژگی‌ها بر اساس ویژگی‌های بافت آندوسپرم دانه طبقه‌بندی می‌شوند. و انواع ذرت بر طبق جدول(1-2) به شرح ذیل طبقه بندی می شوند(عوض کوچکی، 1388؛ مظاهری لقب،1387؛ تاجبخش و همکاران ،1386).
جدول (1-2) انواع ذرت
نام فارسی نام لاتین ذرت دندانی(دندان اسبی)Zea mays var. indentataذرت بلوری ( سخت )Indurate .Zea mays varذرت آردی ( نرم )Amylacea .Zea mays varذرت شیرین.Saccharata Zea mays varذرت غلاف‌دار .Tunicate Zea mays varذرت مومیCertain .Zea mays varپاپ کورن (آجیلی-بو داده )Everata Zea mays var.
1-2-6 شرایط لازم برای رشد گیاه
1-2-6-1‌ خاک

میزان عملکرد ذرت در خاکهای عمیق ، حاصلخیز و زهکشی شده با بافت متوسط بیشتر است. ذرت نسبت به کمبود اکسیژن که ناشی از رطوبت یا وجود لایه‌های فشرده زیرزمینی می‌باشد، بسیار حساس است. همچنین ذرت قادر است در خاکهایی با PH حدود 5.5 تا 8 هم رشد نماید. البته PH مناسب برای آن 6 می‌باشد. PH کمتر از 6 معمولا میزان جذب کلسیم را در گیاه کاهش می‌دهد و بهترین خاک برای ذرت با توجه به شرایط خاص ریشهای ، عدم پنجه زنی ، حجم زیاد اندام هوایی و بیوماس ، خاک عمیق با بافت متوسط ، زهکشی خوب و قدرت نگهداری بالا میباشد. (مظاهری لقب، 1387؛ نورمحمدی و همکاران،1380 ؛ مدیر شانه چی، 1379).
1-2-6-2 دما
ذرت با وجود آن که یک گیاه گرمسیری است، نمی‌تواند آب و هوای بسیار گرم را تحمل کند. مناسب‌ترین محیط برای کشت آن ، ناحیه‌ای است که دمای آن دست کم به مدت 3 تا 4 ماه متوالی ، 21 تا 32 درجه سانتیگراد باشد. در صورتی که دمای اواسط تابستان ناحیه کشت ذرت ، کمتر از 18 درجه سانتیگراد باشد یا میانگین دمای تابستان کمتر از 13 درجه باشد، میزان رشد گیاه کاهش یافته و در صورت طولانی شدن کاهش دما ، کشت ذرت غیر ممکن خواهد بود(مجاب قصردشتی و همکاران، 1391).
1-2-6-3 آب
رطوبت یک فاکتور مهم در زراعت ذرت نیاز آبی گیاه می‌باشد، زراعت ذرت در رابطه با تولید ماده خشک نسبت به سایر نباتات زراعی به آب کمتری احتیاج دارد، در واریته‌های زودرس 300-250 لیتر برای تولید یک کیلوگرم ماده خشک و برای واریته‌های دیررس 400-350 لیتر برای تولید یک کیلوگرم ماده خشک لازم می‌باشد که ضریب تبخیر گیاه می‌باشد، در پاره‌ای از مراحل رشد از جمله گسترش سریع برگ‌ها، گرده افشانی و پر شدن دانه، که مصادف با ماه‌های گرم تابستان است نیاز گیاه به آب شدت می‌یابد (کریمی، 1386).
1-2-6-4 زمان کاشت ذرت
بهترین زمان برای کاشت ذرت ، زمانی است که دمای خاک در عمق 7 تا 8 سانتیمتری به مدت 3 تا 4 روز متوالی در فصل بهار ، تقریبا 13 درجه سانتیگراد باشد. اگر کشاورز قادر نیست که دمای خاک را‌ اندازه‌گیری نماید، می‌تواند از میانگین دمای هوا در ساعت 7 صبح و 12 ظهر استفاده کند(کریمی،1386).
1-2-6-5 کود
کود شیمیایی ، بویژه کودهایی که دارای نیتروژن ، فسفر، پتاسیم، کلسیم، منیزیم و گوگرد و همچنین ، منگنز، آهن، روی و مولیبدن باشند برای بالا بردن سطح تولید ذرت بسیار ضروری هستند. مناسب‌ترین زمان برای استفاده از کود ، در بهار و قبل از بذرکاری یا هم زمان با آن است. بهترین روش برای ریختن کود ، به فاصله 5 سانتی از بذر و به عمق 3 تا 5 سانتی متری از بذر می‌باشد(کریمی،1387).
1-2-7 آفات و بیماریهای ذرت
از بیماری‌های مهم گیاه ذرت ، سیاهک ذرت و سیاهک خوشه ذرت می‌باشد. بیماری سیاهک معمولی ، برگ‌ها و ساقه‌ها را آلوده نموده و سیاهک بلال ذرت ، گل ماده یا بلال را آلوده نموده و توده‌ای از اسپورهای قارچ را جانشین بافت‌های سالم گیاه می‌کند. بیماریهای عمده برگ ذرت عبارتند از: زنگ برگ و پژمردگی باکتریایی ، پوسیدگی دانه ، خوشه ، ریشه و ساقه هم از بیماری‌های قارچی هستند که بندرت دیده می‌شوند. ضدعفونی نمودن بذر ذرت با تیزام ، ارتوساید و ارازان در کنترل این بیماری‌ها مفیدند( صیامی، 1388).
1-2-8 برداشت محصول
برای برداشت محصول ، رطوبت دانه باید بین 20 تا 25 درصد باشد. اگر قرار باشد که محصول برداشت شده را مورد مصرف دام قرار دهند، ذرت را می‌توان با رطوبت 25 تا 28 درصد هم برداشت کرد. امروزه برداشت بلال را با دستگاه‌های بلال چین و همچنین جدا نمودن دانه‌های ذرت را از بلال ، با دستگاه دانه کن انجام می‌دهند . برای انبار کردن دانه‌های بلال ، باید رطوبت آنها را به 17 درصد رساند. دمای انبار نباید بیش از 10 درجه سانتیگراد باشد. البته دانه‌های با رطوبت بیش از 17 درصد را می‌توان در دماهای بالاتر هم نگهداری نمود( ارهمی مجرد، 1388؛کوچکی، 1388).
1-2-9 علف های هرز ذرت
از مهمترین علف های هرز مزارع ذرت می توان به جدول (1-3) ذیل اشاره نمود (آر دری و همکاران14، 2008).
جدول (1-3 )علف های هرز مزارع ذرت
نام فارسینام علمی تاج خروسAmaranthus retroflexusیولاف وحشیAvena fatuaگل گندمCentaurea depressaسلمه ترهChenopodium albumمرغCynodon dactylonاویار سلامCyperus spارزن وحشیPanicum eruciferum LقیاقSorghum halepense
1-2-10 موارد استفاده از ذرت
دانه ذرت به رنگ سفید ، زرد یا مخلوطی از این دو یافت می‌شود. خوراک‌هایی که با ذرت سفید تهیه می‌شوند، معمولا مرغوب‌ترند. دانه ذرت دارای سه بخش آندوسپرم ، گیاهک و پریکارپ است. پروتئین موجود در دانه به عوامل مختلفی از جمله محیط ، نوع گیاه و شرایط کشت و زراعت بستگی دارد و بین 8 تا 15 درصد متغیر است. پروتئین عمده ذرت زئین می‌باشد نقش مهمی در تغذیه انسان ایفا می کنند. میزان روغن دانه ذرت ، 4 درصد بوده که بیشتر در گیاهک قرار دارد. از گیاه ذرت استفاده‌های مختلفی می‌کنند. از آسیاب نمودن دانه ذرت ، آرد ذرت تهیه می کنند که خود در تهیه غذاهای مختلف بکار می‌رود. از ساقه و برگهای ذرت در صنایع کاغذ و مقوا سازی و همچنین تولید کاغذ دیواری استفاده می‌کنند. از آرد ذرت در تولید چسب ، صابون و از نشاسته آن در صنایع رنگرزی ، داروسازی ، مرکب سازی و پلاستیک سازی استفاده می‌نمایند (مظاهری لقب، 1387).
1-2-11 کودهای آهسته رهش یا کندرها15 ( SRF)
در اواسط قرن نوزدهم ، دانشمندان آلمانی و انگلیسی ، ایده استفاده از موادی که به سختی در آب محلول بوده و موجب آزاد سازی تدریجی ماده مغذی درخاک می گردد را ارائه دادند . این اقدام نهایتا منجر به جلوگیری از اتلاف سریع مواد مغذی کودهای شیمیایی(مخصوصا ترکیبات ازته) گردید . هدف از استفاده کودهای کندرها ، آزاد سازی کنترل شده مواد غذایی مورد نیاز گیاه است به نحوی که ازیک سو کارایی و اثر بخشی آنها بر روی محصول به حداکثر برسد و از سوی دیگر اثرات منفی ناشی از استفاده مقادیر بالای کود به حداقل برسد کودهای کند رها باعث افزایش بازده محصول ، کارایی اگرونومیکی16وکاهش هزینه های کارگری ، دفعات مصرف کود (هزینه‌ها ) و آلودگی های خاک و آب می شوند . اساسا” کودهای آهسته رهش به دو روش تهیه میگردند : 1- روش شیمیایی 2- روش فیزیکی(پیلیش 17،2007 ؛اسرار و همکاران18،2002).
1-2-11 -1 تولید کودهای آهسته رهش به روش شیمیایی
در این روش در طی یک فرآیند شیمیایی از ترکیب دو یا چند ماده کود تولید می شود که معروفترین آنها عبارتند از : اوره فرم19 ، ایزوبوتیلیدن دی اوره 20 ، و اکسامید21.(پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،200222).
1-2-11-2 تولید کودهای آهسته رهش به روش فیزیکی
در این روش کودهای ازته و یا کودهای مخلوط با یک ترکیب مقاوم در مقابل آب مثل گوگرد و یا انواع پلیمرها و واکس‌ها بصورت فیزیکی پوشش داده می‌شوند . این نوع کودها به تدریج در خاک تجزیه و ماده مغذی به مرور آزاد می شود. در واقع در این روش مواد مغذی مثل اوره با یک ماده کم محلول23پوشش داده می‌شوند و نفوذ آب به داخل گرانول های کود را محدود و کنترل نموده و لذا میزان آزادسازی ماده مغذی کود از درون گرانول به خارج از آن کنترل می شود .در هر دو روش شیمیایی و فیزیکی ، تنظیم ازت موجود درخاک تا سطحی که مورد نیاز گیاه باشد ، مدنظر بوده و به این طریق ازتلفات مواد غذایی در خاک جلوگیری می شود . امروزه تحقیقاتی که به منظور ساخت کودهای آهسته رهش صورت می‌پذیرد بیشتر معطوف به ساخت کودهای آهسته رهش فیزیکی (نوع پوشش دار) است(پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،2002).
مسئله توجه به کودهای پوشش دار در نتیجه مطلوب بودن اقتصاد تولید آنها و انعطاف بیشتر درکنترل آزادسازی نیتروژن مغذی آنها بوده است. موادی که در پوشش دادن کودهای جامد استفاده می شوند متنوع می باشند. برخی از این مواد عبارتند از:
1-آسفالت ها 2- قطران ذغال سنگ 3- صمغ گیاهی 4- گوگرد 5- لاتکس ها 6- روغن ها 7- پارافین ها 7- واکس ها 8- رزین های9- اوره فرم آلدئید ها و…. که از این مواد به صورت منفرد ویا ترکیبی در تهیه پوشش استفاده می شود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

در عمل از سایر مواد شیمیایی مناسب برای پوشش دادن دانه های کودهای شیمیایی نیز استفاده می شود . ولی در هر حال مواد مورد استفاده در ساخت کودهای آهسته رهش یا کندرها موادی هستند که به سختی درآب محلول بوده و با حضور در سطح کودهای شیمیایی می تواند باعث آزادسازی تدریجی عناصرمغذی کود برای گیاه و محصول زراعی شو ند . این امر بوسیله حلالیت پائین این مواد و همچنین جریان ضعیف تجزیه و متلاشی شدن آنها در خاک و کاهش سرعت نفوذ آب بداخل کود حاصل می شود .به هرحال مواد قابل استفاده در فرآیند پوشش دهی گرانول های کودی از تنوع فراوانی برخوردار می باشند مهمترین موادی که درمقیاس تجاری برای پوشش دادن کود استفاده می‌شوند می‌توان به ترکیبات معدنی و گوگرد ، واکس‌ها 24 و پلیمرها اشاره نمود(پیلیش ،200725 ؛اسرار و همکاران،2002).
1-2-11-2-1 گوگرد
تنها ماده پوشش دهنده غیرآلی که تاکنون مورد استفاده قرارگرفته است، گوگرد می باشد .تجارت کودهای حاوی پوشش گوگرد در آمریکا در سال‌های گذشته همواره در حال افزایش بوده است. در این روشها پریل و یا گرانول‌های کود شیمیایی با گوگرد و یا ترکیبی ازگوگرد و بعضی از پلیمرها پوشش داده می‌شوند . دراین رابطه تعدادی از شرکت‌های آمریکایی موفق به تولید این محصولات در مقیاس تجاری نیز شده اند . انتخاب ماده گوگرد به عنوان پوشش دهنده در کودهای شیمیایی بدلیل فراوانی و ارزانی آن و همچنین بدلایل زیر می‌باشد. یکی از مناسب‌ترین و ارزان‌ترین مواد شناخته شده برای پوشش دادن کودها که ضمنا کاربردهای فراوان دیگری نیز دارد گوگرد می باشد. گوگرد نه تنها به عنوان یک ماده پوشش دهنده غیرآلی درکودها مصرف قابل ملاحظه دارد بلکه دارای ارزش اگرونومیک به عنوان یک کود مستقل نیز می باشد(پیلیش ،2007 ؛اسرار و همکاران،200226).
مقدار نیاز گیاه به گوگرد برحسب گونه و براساس مرحله رشد فرق می کند. اما بطور متوسط حد کفایت آن در برگ از 15 تا 50 % ماده خشک متغیر است. این عنصر به صورت یون سولفات (So_4^(2-) ) جذب گیاه شده و در گیاه نیز به همین شکل انتقال می یابد ( ضیائیان و ملکوتی ، 1380).

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید